Najciekawsze atrakcje w Krośnie – TOP 18 atrakcji turystycznych

Co warto zwiedzić w Krośnie?

Krosno to bardzo urokliwe, a przy tym niezwykle malowniczo położone miasto, które znajduje się w województwie Podkarpackim, w południowo-wschodniej Polsce. Jest to jedna z perełek tego zachwycającego swoim krajobrazem regionu, która skrywa się w Kotlinie Jasielsko-Krośnieńskiej, pośród otaczających ją wzgórz. Nic więc dziwnego, że stale zyskuje na popularności wśród turystów planujących weekendowy wypad za miasto, zwłaszcza że poza piękną okolicą w miejscowości tej czeka jeszcze pełno rozmaitych atrakcji! Krosno łączy w sobie bowiem mnóstwo terenów zielonych, na których można w ciszy i spokoju odetchnąć od codziennego zgiełku, z historią sięgającą aż średniowiecza, która pozostawiła po sobie wiele monumentalnych zabytków. Do tego dochodzi jeszcze kameralna, wiekowa zabudowa z kilkoma skarbami architektury oraz pięknym rynkiem z podcieniami na którym funkcjonuje szereg klimatycznych restauracji, kawiarni i barów, w których po całym dniu aktywnego spędzania czasu można odpocząć i zjeść coś pysznego. To właśnie dlatego swego czasu Krosno to było określane mianem „parva Cracovia”, czyli „mały Kraków”, tym bardziej że dawniej było jednym z najbogatszych miast w regionie, które podobnie do Krakowa zamieszkiwało wielu obcokrajowców. To wszystko już sprawia, że warto wybrać się tu choćby na kilka dni, a do tego trzeba dodać jeszcze szeroko rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, która z jednej strony zapewnia turystom dostęp do wszelkich niezbędnych usług, z drugiej zaś gwarantuje im wypoczynek w pełni komfortowych warunkach. To właśnie dlatego warto uwzględnić miejscowość tą na liście miast do odwiedzenia, szczególnie biorąc pod uwagę, że w jej pobliżu czeka jeszcze więcej atrakcji! Jeżeli więc i Wy zdecydowaliście się wybrać to piękne miasto jako swoją bazę wypadową, przed przybyciem do niego dobrym pomysłem będzie sprawdzenie, jakie atrakcje turystyczne w Krośnie i jego okolicy są najciekawsze! I tego właśnie dowiecie się z dzisiejszego artykułu! Zapraszamy do lektury!

Spis treści:
1. Gdzie leży Krosno?
2. Co warto zobaczyć w Krośnie?
3. Lista najciekawszych atrakcji turystycznych w Krośnie
• Stare Miasto w Krośnie
• Wieża Farna w Krośnie
• Kościół Farny w Krośnie
• Kościół Franciszkanów w Krośnie
• Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie
• Muzeum Podkarpackie w Krośnie
• Muzeum Rzemiosła w Krośnie
• Piwnica Pod Cieniami w Krośnie
• Kościół św. Wojciecha w Krośnie
• Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie
• Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej w Krośnie
• Muzeum Misyjne Sióstr Klawerianek w Krośnie
• Park Jordanowski w Krośnie
• Park Miejski im. Rotmistrza Witolda Pileckiego w Krośnie
• Zamek Kamieniec w Odrzykoniu
• Rezerwat przyrody Prządki
• Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Bóbrce
• Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu

Krosno to miasto, które leży nad rzeką Wisłok, w województwie podkarpackim, w południowo-wschodniej części Polski. Miejscowość ta znajduje się w Kotlinie Jasielsko-Krośnieńskiej, czyli na obszarze zaliczanym do Pogórza Środkowobeskidzkiego, który od zachodu graniczy z doliną Jasiołki oraz z Kotliną Jasielską, a na wschodzie łączy się z doliną Wisłoka i z Kotliną Zarszynską. Z kolei od północy otacza ją Pasmo Odrzykońskie, w skład którego wchodzi Królewska Góra, która sięga 554 metrów n.p.m. i Sucha Góra, która wznosi się na wysokość 585 metrów n.p.m. Od Rzeszowa, a więc stolicy województwa podkarpackiego miasto to dzieli niecałe 57 kilometrów, a od Krakowa, czyli stolicy województwa małopolskiego około 183 kilometry. To powoduje, że Krosno jest bardzo dobrze skomunikowane z całym regionem, dzięki czemu można do niego dotrzeć w czasie maksymalnie do 3 godzin z każdego z tych miast.

Krosno to jedno z najpiękniejszych miast na Podkarpaciu, które łączy w sobie bardzo bogatą historię z niezwykle malowniczym położeniem! Jest to bowiem miejscowość, której początki sięgają XIV wieku, kiedy to król Kazimierz Wielki nadał jej prawa miejskie i ufundował pierwsze obwarowania. Wówczas otoczono ją murami obronnymi i wzniesiono w niej krośnieńską Farę, czyli kościół gotycki z wysoką wieżą, bogato wyposażony, uważany za drugi pod tym względem po katedrze krakowskiej. Niedługo później dzięki korzystnemu położeniu na Szlaku Węgierskim, a więc ważnym trakcie handlowym łączącym Polskę z Węgrami, miasto szybko rozkwitło jako centrum kupieckie i rzemieślnicze. W efekcie tego już w XV wieku przeżywało prawdziwy złoty wiek, ponieważ stale bogaciło się na handlu winem, płótnem i skórami, a mieszczanie wznosili okazałe kamienice i fundowali kościoły. Niedługo później, bo w XVI wieku Krosno weszło pod wpływy potężnych rodów magnackich, a reformacja na krótko uczyniła z niego ważny ośrodek protestantyzmu w regionie. Kres świetności miasta przyniosły jednak kolejne wojny, w tym przede wszystkim potop szwedzki oraz najazdy Rakoczego i Tatarów, które zdziesiątkowały ludność i zrujnowały gospodarkę. Na szczęście przełomem okazał się XIX wiek, w którym w pobliżu miasta uruchomiono pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej, przez co Krosno stało się centrum rodzącego się przemysłu. Efektem tego była huta szkła, która z czasem urosła do rangi symbolu tego miasta. Tak długa i bogata historia pozostawiła po sobie kilka monumentalnych zabytków, które przetrwały do dzisiaj. Zaliczamy do nich między innymi pełne zabytkowych kamienic Stare Miasto z Rynkiem i wspomnianą Wieżą Farną, Kościół Farny, Kościół Franciszkanów oraz Kościół św. Wojciecha, a także kilka innych miejsc wartych odwiedzenia, w tym między innymi Piwnicę Pod Cieniami, Centrum Dziedzictwa Szkła, Muzeum Rzemiosła, Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych oraz Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej. Do tego trzeba dodać jeszcze mnóstwo terenów zielonych, w tym przede wszystkim Park Jordanowski, Park Miejski im. Rotmistrza Witolda Pileckiego oraz tereny rekreacyjne nad rzeką Wisłok, gdzie z jednej strony można wypocząć na łonie natury, z drugiej zaś można skorzystać z różnego rodzaju aktywności, poczynając od spacerów, aż na jeździe na rowerze kończąc. Jak więc widać, w Krośnie każdy znajdzie coś dla siebie i dotyczy to zarówno miłośników zwiedzania zabytków, jak i osób lubiących spędzać czas w otoczeniu zieleni. Co zatem jeszcze warto zobaczyć w tej urokliwej miejscowości i jej okolicy? Mamy dla Was kilkanaście wspaniałych propozycji! Sprawdźcie najciekawsze atrakcje turystyczne w Krośnie i pobliżu!

Biorąc pod uwagę, że historia Krosna sięga wieków wstecz, nie powinno być zaskoczeniem, że jedną z najważniejszych atrakcji jest przepiękne Stare Miasto! Jego układ urbanistyczny zachował się bowiem w niemal niezmienionej formie aż od czasów średniowiecza, przez co jest to jedna z najlepiej zachowanych starówek na całym Podkarpaciu! Jej sercem jest bardzo klimatyczny rynek, czyli prostokątny plac otoczony kamienicami z podcieniami, który przypomina Rynek Główny w Krakowie. Podcienia te niegdyś pełniły funkcję handlową i chroniły kupców przed deszczem podczas targów, dziś zaś kryją kawiarnie, restauracje, bary i małe sklepy, w których można spróbować miejscowych pyszności lub zaopatrzyć się w pamiątki. Dodatkowo, na środku rynku stoi zabytkowa studnia wykuta w skale, o głębokości 20 metrów, która pochodzi z XVI wieku. Na jej wieku można zobaczyć makietę krośnieńskiego rynku, dzięki czemu jest nie tylko zabytkiem, ale i kolejną atrakcją na terenie starówki. Do tego trzeba dodać jeszcze liczne kamienice, które otaczają rynek, ponieważ mowa tutaj o pięknych, wiekowych budowlach, które kryją w sobie elementy gotyckie, renesansowe i barokowe. Dawniej należały one do najbogatszych kupców i rzemieślników, a ich piwnice służyły do przechowywania węgierskiego wina, a więc jednego z głównych towarów handlowych, które przechodziły przez miasto. Z kolei w północno-zachodniej części starówki w Krośnie znajduje się Wieża Farna oraz Kościół Farny, czyli jedne z najważniejszych zabytków na jego terenie. Widać zatem doskonale, że atrakcji tu nie brakuje, dlatego warto wybrać się po nim na przechadzkę, tym bardziej, że w odchodzących od niego uliczkach można natrafić na jeszcze więcej architektonicznych perełek!

Podczas przemierzania starówki w Krośnie nie można przeoczyć prawdziwego symbolu tego urokliwego miasta, który niewątpliwie jest jedną z największych atrakcji w całym regionie, mianowicie Wieży Farnej, która znajduje się w jej północno-zachodniej części. Chodzi tutaj bowiem o budowlę, której historia jest niemal tak długa jak dzieje samego Krosna, ponieważ pierwotna wieża powstała tu prawdopodobnie już w XIV wieku! Wówczas obiekt ten pełnił nie tylko funkcję sakralną, lecz także obronną, gdyż ze względu na jego wysokość można było wypatrywać z niego ewentualnych zagrożeń oraz ostrzegać mieszkańców przed nadchodzącymi niebezpieczeństwami. Z kolei masywna, kamienna bryła tej wieży świadczy o dawnym znaczeniu Krosna jako bogatego miasta królewskiego, które musiało dbać o swoje bezpieczeństwo. I choć przez te wszystkie stulecia wielokrotnie ulegała zniszczeniu na skutek licznych pożarów i wojen, to za każdym razem ją odbudowywano, przez co po dziś dzień imponuje swoją masywną, czworoboczną bryłą, która wznosi się na kilkadziesiąt metrów ponad dachy okolicznych kamienic. Dzięki temu z czasem stała się jedną z największych atrakcji w mieście, tym bardziej że z jej szczytu można podziwiać rozległą panoramę Krosna oraz okolicznych wzgórz Beskidu Niskiego, a w pogodne dni nawet odległe pasma górskie! Podczas pobytu w tym malowniczym mieście nie można więc jej przeoczyć, szczególnie że zarówno jej architektura zewnętrzna, jak i wewnętrzna po dziś dzień zachwyca odwiedzających miasto turystów!

Tuż obok Wieży Farnej znajduje się kolejna atrakcja, którą koniecznie trzeba zobaczyć podczas przemierzania starówki w Krośnie, a konkretniej Kościół Farny. Jest to bowiem jeden z najważniejszych zabytków w mieście i jeden z najcenniejszych kościołów na całym Podkarpaciu, którego historia sięga aż XIV wieku! Wówczas wkrótce po lokacji miasta w jego miejscu powstała pierwsza świątynia, która w późniejszych latach była wielokrotnie rozbudowywana i przebudowywana, aż do czasów współczesnych. Dzisiejszy monumentalny charakter tego kościoła jest jednak głównie efektem rozkwitu tej miejscowości w XVI wieku, kiedy Krosno należało do najbogatszych miast królewskich w Polsce. W ten sposób powstała budowla z masywnymi murami, strzelistymi przyporami oraz wysoką nawą główną, która skrywa w sobie wyjątkowe dzieła sztuki sakralnej, w tym między innymi przepiękne ołtarze, renesansowe i barokowe epitafia krośnieńskich patrycjuszy oraz bogato zdobione detale architektoniczne, które są wytworem dawnych mistrzów. Szczególną uwagę przyciąga tu przede wszystkim gotycko-renesansowy ołtarz główny oraz liczne tablice nagrobne pokrywające ściany, które są świadectwem dawnej zamożności i znaczenia miejscowej elity mieszczańskiej. Do tego trzeba dodać jeszcze sklepienie z malowidłami oraz boczne kaplice, które kryją różnego rodzaju skarby. To wszystko powoduje, że Kościół Farny jest jedną z największych atrakcji w Krośnie, tym bardziej że jego wnętrze potrafi zachwycić nawet najbardziej doświadczonych podróżników!

Następnym zabytkiem, który znajduje się w obrębie Starego Miasta w Krośnie, jest Kościół Franciszkanów, który usytuowany jest w jego południowo-wschodniej części. Mowa tutaj bowiem o kolejnej majestatycznej świątyni, której historia podobnie do poprzedniej sięga aż XIV wieku. Wówczas to w wielkim pożarze miasta spłonął wzniesiony kilkadziesiąt lat wcześniej drewniany kościół i klasztor franciszkanów. Wtedy bracia postanowili przenieść się w obręb murów miejskich, czyli z zachodniej na wschodnią stronę rzeki Wisłoka. W tym celu zawarli z ówczesnymi władzami Krosna umowę, w ramach której wykupili parcelę w narożniku muru zbudowanego przez króla Kazimierza Wielkiego, między dwoma basztami, w pobliżu Bramy Węgierskiej. W ten sposób niedługo później, bo już w XV wieku ruszyła budowa murowanego kościoła oraz drewnianego klasztoru, które obecnie znajdują się na terenie dzisiejszej starówki. Pierwotnie klasztor wchodził w skład większego, dobrze ufortyfikowanego kompleksu zabudowań, z których dwa skrzydła, zachowane do dziś, nakrywał wtedy dach zwieńczony renesansową attyką. Ich architektura jest jednak wynikiem wielu przebudów, ponieważ pierwsza, gotycka świątynia była przez kolejne wieki uzupełniana o nowe kaplice, kruchty i elementy wyposażenia, co sprawiło, że współczesna budowla łączy w sobie mieszankę stylów, od gotyku przez renesans, aż po barok. Do tego trzeba dodać jej wnętrze, które zachwyca spokojem i autentyzmem, ponieważ nie jest to kościół pełny ostentacyjnych zdobień, lecz świątynia sprzyjająca refleksji i kontemplacji. Szczególną wartość artystyczną stanowi tu Cudowny Wizerunek Matki Boskiej Murkowej, czyli obraz, do którego od wieków pielgrzymują wierni z całego Podkarpacia. Legenda głosi bowiem, że wizerunek ten wielokrotnie ocalał w cudowny sposób podczas pożarów i kataklizmów nawiedzających miasto, co tylko wzmocniło jego znaczenie dla lokalnych mieszkańców. Dodatkowo, do Kościoła Franciszkanów przylegają boczne kaplice, które kryją różnego rodzaju skarby. Wśród nich wyróżnia się w szczególności Kaplica Oświęcimów, a więc barokowa kaplica grobowa ufundowana przez zamożny krośnieński ród szlachecki w XVII wieku. W trakcie zwiedzania Starego Miasta w Krośnie nie można więc pominąć tak okazałej budowli, szczególnie że znacząco wyróżnia się ona spośród innych zabudowań, które znajdują się na jego terenie!

Historia Krosna jest nierozerwanie związana ze szkłem, które z czasem stało się jego wizytówką, dlatego na liście najciekawszych atrakcji w nim nie może zabraknąć również placówki, która wyjaśnia, dlaczego jest nazywane Miastem Szkła! Mowa tutaj o usytuowanym w północno-wschodniej części starówki Centrum Dziedzictwa Szkła, w którym można poznać dzieje miejscowego szklarstwa! Ekspozycja ta została zaprojektowana w formie interaktywnej trasy, która pozwala zwiedzającym nie tylko oglądać, ale również doświadczać procesu powstawania szkła. Wycieczki po nim odbywają się z przewodnikiem, który prowadzi gości przez kolejne etapy produkcji szkła, poczynając od momentu, gdy surowa masa szklana trafia do pieca, aż po gotowy wyrób zdobiony grawerunkiem, malowaniem lub złoceniem. Najciekawszym punktem jest jednak wizyta w pomieszczeniu, w którym na żywo można obserwować mistrzów szklarstwa przy pracy. Widok rozżarzonej masy szklanej nabieranej na metalowy piszczel, a następnie formowanej z niezwykłą precyzją i gracją przez doświadczonego hutnika, robi bowiem na zwiedzających największe wrażenie i to niezależnie od wieku. Dodatkowo, uczestnicy pod okiem fachowców mają możliwość wykonania szkła własnoręcznie, które później mogą zabrać do domu jako unikalną pamiątkę z Krosna. A po tych pełnych emocji warsztatach zwiedzający mogą udać się w dalsze zwiedzanie centrum, w którym na kilku piętrach przedstawiona jest ekspozycja, która prowadzi przez całą całą historię krośnieńskiego szklarstwa, od jego skromnych początków w XIX wieku, przez dynamiczny rozkwit w czasach PRL-u, aż po współczesne dzieła artystów szklarzy pracujących dziś w Krośnie i okolicach. Wśród eksponatów można podziwiać między innymi kryształowe wazy, delikatne kieliszki, ozdobne figurki, lampy i przedmioty codziennego użytku, które razem tworzą imponującą kronikę lokalnego rzemiosła. To wszystko powoduje, że wizyta w Centrum Dziedzictwa Szkła w Krośnie będzie wspaniałą atrakcją dla turystów w każdym wieku, szczególnie że poza możliwością poznania bliżej historii tego miasta, zapewnia świetną zabawę!

Kilka minut spacerem od Centrum Dziedzictwa Szkła, bo około 200 metrów na północy-zachód od niego, znajduje się następne miejsce, które pozwala poznać bliżej historię zarówno Krosna, jak i całego regionu, mianowicie Muzeum Podkarpackie, które funkcjonuje w zabytkowym Pałacu Biskupim. Mowa tutaj bowiem o jednej z najważniejszych instytucji kulturalnych w tej części województwa, która w kompleksowy sposób przedstawia historię, sztukę i dziedzictwo południowego Podkarpacia! Muzeum to działa już od ponad 70 lat i przez ten czas zdołało zgromadzić ogromną kolekcję eksponatów, która podzielona jest na kilka różnych działów. Pierwszy z nich to sekcja archeologiczna, która prezentuje znaleziska sięgające epoki kamienia, brązu i żelaza, które zostały odkryte podczas wykopalisk prowadzonych na terenie Krosna i okolicznych miejscowości. Szczególnie cenne są tu artefakty związane z wczesnośredniowiecznym osadnictwem w regionie, które rzucają nowe światło na dzieje tych ziem przed lokacją miasta. Kolejna to dział historyczny, który prowadzi zwiedzających przez burzliwe losy Krosna i Podkarpacia, poczynając od średniowiecza, przez czasy zaborów i obie wojny światowe, aż po okres powojenny. W tej sekcji można podziwiać między innymi archiwalne fotografie, dokumenty, mundury, broń oraz przedmioty codziennego użytku, które przybliżają dzieje całego regionu. Prawdziwą perłą zbiorów Muzeum Podkarpackiego są jednak zabytkowe lampy naftowe z XIX i początku XX wieku, bowiem jest to kolekcja unikalna w skali całej Polski, która jest bezpośrednio związana z historią krośnieńskiego przemysłu naftowego oraz postacią Ignacego Łukasiewicza, który w pobliskiej Bóbrce uruchomił pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej. Do tego trzeba dodać jeszcze sekcję zbiorów sztuki sakralnej, która obejmuje między innymi ikony, rzeźby i elementy wyposażenia dawnych świątyń, które ukazują duchowe i artystyczne bogactwo Podkarpacia. To wszystko powoduje, że muzeum to jest obowiązkowym punktem do odwiedzenia na mapie Krosna, tym bardziej że często organizuje wystawy czasowe, lekcje muzealne, warsztaty oraz wydarzenia popularyzujące historię i kulturę regionu! Przed wizytą trzeba jednak pamiętać, że jeszcze do czerwca bieżącego roku placówka ta jest w remoncie, w związku z czym do tej pory można w niej zobaczyć jedynie kilka wystaw czasowych.

Po zwiedzeniu Muzeum Podkarpackiego warto też zajrzeć do placówki, która znajduje się po drugiej stronie ulicy, a konkretniej do Muzeum Rzemiosła, które prezentuje jak przez wieki wyglądała praca rzemieślników z Krosna i regionu! W muzeum tym od lat są bowiem gromadzone i dokumentowane eksponaty prezentujące tradycyjne zawody, które przez stulecia były fundamentem lokalnej gospodarki i codziennego życia mieszkańców! Dzięki temu można w niej podziwiać narzędzia, maszyny, wyroby i dokumenty związane z dziesiątkami różnych profesji rzemieślniczych, poczynając od piekarstwa, przez szewstwo, krawiectwo i kowalstwo, aż po bardziej wyspecjalizowane zawody charakterystyczne dla Podkarpacia, takie jak bednarstwo, garncarstwo czy wyrób instrumentów muzycznych. Oczywiście każdy eksponat opatrzony jest opisem, który przybliża ich przeznaczenie i historię, przez co zwiedzanie tego muzeum staje się prawdziwą podróżą w głąb minionych epok. Największą atrakcją są w nim jednak rekonstrukcje dawnych warsztatów rzemieślniczych, które zostały odtworzone z dbałością o każdy detal, w efekcie czego pozwalają zobaczyć, jak wyglądało codzienne miejsce pracy szewca, kowala czy stolarza w dawnym Krośnie. Większość z nich została wzbogacona fotografiami i dokumentami, które wizualizują dzieje miasta i przypominają, że za każdym narzędziem stał konkretny człowiek z konkretną historią. W takiej formie Muzeum Rzemiosła funkcjonowało jeszcze do niedawna, jednak już od maja otworzy się w zupełnie nowej odsłonie, mianowicie jako Fabryka Zegarów Wieżowych, czyli muzeum poświęcone jej założycielowi Michałowi Mięsowiczowi, którego dziedzictwo zaczyna tykać na nowo!

Kolejnym miejscem, które warto odwiedzić podczas spaceru po Starym Mieście w Krośnie, jest Piwnica PodCieniami, która znajduje się w południowo-wschodniej części rynku. Chodzi tutaj bowiem o salę wystawowo-koncertową, w której przez cały rok odbywają się różnego rodzaju wystawy, kameralne koncerty, konferencje, odczyty, wykłady oraz oficjalne spotkania. Placówka ta funkcjonuje w piwnicy z okresu średniowiecza, w miejscu którego masywne, ceglane sklepienia i grube kamienne mury pamiętają czasy, gdy Krosno było kwitnącym centrum handlowym na Szlaku Węgierskim, a kupcy przechowywali tu swoje wino. To właśnie tak długa historia tej piwnicy sprawia, że ma ona w sobie coś absolutnie niepowtarzalnego, tym bardziej że w jej wnętrzu można zgłębić nie tylko dzieje, ale również kulturę tego malowniczego miasta. Dziś przestrzeń ta działa bowiem przede wszystkim jako sala wystawiennicza wspomnianego Muzeum Rzemiosła, dzięki czemu regularnie są organizowane tu wystawy artystyczne, fotograficzne oraz historyczne, które przybliżają tradycje zarówno dawnych, jak i współczesnych mistrzów. Ekspozycje te zmieniają się jednak na tyle często, że każda kolejna wizyta może przynieść zupełnie nowe odkrycia, szczególnie że często odbywają się tu również warsztaty, prelekcje, spotkania literackie i kameralne koncerty, które przyciągają i mieszkańców Krosna i odwiedzających go turystów, którzy chcą poczuć klimat tego malowniczego miasta. Wizyta w Piwnicy Pod Cieniami w Krośnie będzie więc gratką zarówno dla miłośników historii, jak i kultury, szczególnie że wstęp do niej jest bezpłatny!

Nie tylko na terenie starówki w Krośnie znajduje się wiele miejsc wartych odwiedzenia, ale również poza nią. Jednym z nich jest usytuowany w północno-wschodniej części miasta Kościół Świętego Wojciecha, który jest częścią podkarpackiego Szlaku Architektury Drewnianej! Mowa tutaj bowiem o jednym z najstarszych i najbardziej niezwykłych zabytków sakralnych tego urokliwego miasta, który po dziś dzień zachwyca swoją piękną, drewnianą architekturą! Początki tej świątyni sięgają już XI wieku, kiedy to w miejscu obecnej budowli stał mniejszy kościół, z którym wiąże się ciekawa legenda. Otóż według wierzeń, powstał on w miejscu, w którym odpoczywał sam św. Wojciech w trakcie podróży z Pragi do Gniezna, co najpierw upamiętniono budową kaplicy, a później drewnianym kościołem. I choć nie wiadomo czy to prawda, to wiadomo, że obecna świątynia pochodzi z drugiej połowy XV wieku, lecz to w żaden sposób nie ujmuje jej uroku, ponieważ jej wygląd nosi ślady kolejnych epok i przebudów, w których gotyckie fundamenty obrosły z czasem elementami renesansowymi i barokowymi, tworząc w ten sposób prawdziwą architektoniczną perełkę. W ten sposób jego prostota architektoniczna oraz skromne wnętrze idealnie odzwierciedlają późnogotyckie tradycje małopolskiego ciesielstwa, które zostały wzbogacone kilkoma nowszymi elementami. Dodatkowo, przy drewnianym ogrodzeniu kościoła znajdują się pozostałości pomników nagrobnych oraz krzyż misyjny i dzwonnica. Podczas zwiedzania Krosna warto więc go odwiedzić, tym bardziej że znajduje się pośród zieleni w cichej i spokojnej części miasta!

Następną atrakcją, której nie można pominąć podczas wizyty w Krośnie, jest Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych, które znajduje się w odległości nieco ponad 1 kilometra na południowy-zachód od Starego Miasta. Chodzi tutaj bowiem o placówkę, która w całości jest poświęcona historii konfliktów zbrojnych rozgrywających się na terenie Podkarpacia, ze szczególnym uwzględnieniem okresu I i II wojny światowej! Miejsce to jest prowadzone przez dwóch prywatnych kolekcjonerów i historyków, dla których pamięć o wydarzeniach w tym mrocznym okresie ludzkości ma ogromne znaczenie, co jeszcze dodaje autentyczności całej ekspozycji. To właśnie ich osobiste zaangażowanie sprawia, że wizyta w tym muzeum to prawdziwa, pasjonująca lekcja historii opowiedziana przez kogoś, kto zna ją na wylot i potrafi przekazać z wielką pasją. Zbiory muzeum obejmują setki przedmiotów wydobytych w całym regionie podczas wieloletnich poszukiwań, w tym między innymi hełmy, bagnety, oporządzenie żołnierskie, łuski, odznaczenia, mundury, dokumenty osobiste i niezliczone inne ślady obecności żołnierzy różnych armii, którzy przemierzali te ziemie w latach 1914–1918 oraz 1939–1945. Każdy z tych eksponatów ma swoją historię, a właściciele chętnie opowiadają, gdzie dany przedmiot znaleziono, do jakiej formacji należał jego użytkownik i jakie wydarzenia rozgrywały się w tym miejscu podczas walk. Jest to więc kolejna gratka dla miłośników historii, szczególnie że w Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych często odbywają się spotkania, prelekcje oraz lekcje, które skierowane są zarówno do młodzieży, jak i dorosłych!

Wizyta w Krośnie nie byłaby kompletna bez odwiedzenia Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej, które znajduje się w odległości około półtora kilometra na zachód od Starego Miasta. Jest to bowiem placówka, której misją jest dokumentowanie, przechowywanie i popularyzowanie niematerialnego dziedzictwa kulturowego Podkarpacia, poczynając od muzyki, przez taniec, stroje ludowe i obrzędy, aż po różnego rodzaju tradycje, które przez wieki kształtowały tożsamość mieszkańców ziemi krośnieńskiej. To wszystko zostało podzielone na kilka sal wystawienniczych, w których można podziwiać stałe i czasowe ekspozycje. Wystawy te przybliżają kulturę materialną i duchową mieszkańców tego regionu, w tym między innymi stroje ludowe charakterystyczne dla Ziemi Krośnieńskiej, przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy, rękodzieła oraz fotografie, które ukazują dawne życie mieszkańców tego obszaru. Duży nacisk położono tu przede wszystkim na ekspozycje interaktywne, dzięki którym można posłuchać nagrań dawnych pieśni, obejrzeć filmy archiwalne, a nawet spróbować własnych sił w organizowanych tu warsztatach rękodzieła, podczas których uczestnicy mogą poznać tradycyjne techniki tkactwa, haftu, plecionkarstwa czy ceramiki pod okiem doświadczonych twórców. Dodatkowo, w Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej często odbywają się spotkania z artystami i rzemieślnikami, pokazy tańca i muzyki ludowej, lekcje dla szkół oraz imprezy cykliczne związane z kalendarzem obrzędowym, czyli dożynki, wigilie ludowe, śmigus-dyngus i inne święta obchodzone zgodnie z lokalną tradycją. To wszystko sprawia, że placówka ta jest miejscem pełnym życia i energii, które skutecznie udowadnia, że kultura ludowa nie jest reliktem przeszłości, lecz żywą, wciąż rozwijającą się tradycją, która może wiele przekazać i opowiedzieć!

Nie każdy zdaje sobie sprawę, ale w Krośnie funkcjonuje też placówka, w której można podziwiać różnego rodzaju eksponaty z Afryki, Azji, obu Ameryk, a nawet Australii i Oceanii! Mowa tutaj o usytuowanym w odległości około 1 kilometra na południowy-zachód od starówki Muzeum Misyjnym Sióstr Klawerianek, w którym można obejrzeć niezwykle bogatą kolekcję pamiątek przywożonych przez siostry z krajów misyjnych na całym świecie! Ekspozycje te obejmują przedmioty przywiezione przez misjonarki z najdalszych zakątków świata, w tym między innymi rzeźby, maski, stroje obrzędowe, narzędzia, instrumenty muzyczne, rękodzieło oraz przedmioty kultu religijnego charakterystyczne dla poszczególnych plemion, wśród których siostry prowadziły swoją działalność ewangelizacyjną i charytatywną. Każdy eksponat kryje w sobie historię konkretnego miejsca i konkretnych ludzi, a towarzyszące im opisy i fotografie pozwalają lepiej zrozumieć inne kultury. I tutaj szczególnie poruszająca jest część ekspozycji poświęcona samej działalności misyjnej Klawerianek, która dokumentuje ich obecność w odległych zakątkach świata, w których prowadzą szkoły, szpitale i ośrodki pomocy społecznej. Jest to bowiem świadectwo niezwykłego poświęcenia i odwagi kobiet, które z małego podkarpackiego Krosna wyruszały w nieznane, aby nieść pomoc i nadzieję ludziom w trudnych warunkach. W ten sposób placówka ta pełni nie tylko funkcję muzeum, w którym można obejrzeć rozmaite artefakty z całego globu, ale jest również miejscem, w którym można wiele się dowiedzieć i nauczyć, tym bardziej że zbiory promują ideę niesienia pomocy humanitarnej oraz pozwalają zrozumieć wyzwania, z jakimi na co dzień mierzą się misjonarze pracujący w odległych krajach!

Oczywiście na terenie Krosna nie brakuje też terenów rekreacyjnych, a jednym z nich jest Park Jordanowski, który znajduje się w odległości około 1 kilometra na południe od Starego Miasta. Jest to bowiem pełen zieleni skwer położony w bezpośrednim sąsiedztwie potoku Lubatówka, w którym można odetchnąć od miejskiego zgiełku. I choć jest to niewielki park, to jego infrastruktura została zaprojektowana w taki sposób, aby każdy znalazł tu coś dla siebie. Mowa tutaj przede wszystkim o placu zabaw dla dzieci w różnym wieku, od najmłodszych maluchów, po starsze dzieci, które mogą skorzystać między innymi ze zjeżdżalni, huśtawek, karuzel czy ścian do wspinaczki. Do tego trzeba dodać jeszcze siłownię plenerową z zestawem urządzeń do ćwiczeń, boisko do siatkówki oraz stoły do tenisa stołowego, które umożliwiają aktywny wypoczynek w pięknych okolicznościach przyrody. Z kolei miłośnicy szachów mogą skorzystać ze stołów szachowych, które cieszą się dużą popularnością wśród starszych Krośnian, którzy regularnie spotykają się tu na partyjkę szachów w towarzystwie równie zapalonych rywali. To wszystko powoduje, że to właśnie w Parku Jordanowskim mieszkańcy Krosna często spędzają wolne chwile, bo pomimo tego, że nie należy do największych, to można w nim z powodzeniem odetchnąć od codziennego pośpiechu, napawając się przy tym otoczeniem zieleni. Podczas odwiedzin tego malowniczego miasta nie można zatem go przeoczyć, szczególnie że w skwerku tym można odpocząć po zwiedzaniu staromiejskich zabytków, ponieważ leży on w odległości zaledwie niecałego kilometra od większości z nich!

Następnym miejscem, w którym pośród zieleni można odpocząć podczas wizyty w Krośnie, jest Park Miejski im. Rotmistrza Witolda Pileckiego, który znajduje się w w odległości około 1 kilometra na północ od starówki. Mowa tutaj bowiem o kolejnym skwerze pełnym roślin i drzew, w którym można zarówno zrelaksować się na świeżym powietrzu, jak i oddać się różnego rodzaju aktywnościom. Park ten ze względu na to, że rozciąga się na zalesionym wzgórzu, ma jednak zupełnie inny charakter w porównaniu do Parku Jordanowskiego, ponieważ lekkie nachylenie terenu, gęste zalesienie oraz wijące się między drzewami ścieżki sprawiają, że jest od niego spokojniejszy i nieco bardziej dziki. Mimo to, znajduje się w nim infrastruktura, która umożliwia spędzenie czasu na wiele różnych sposobów, poczynając od ławek, na których można po prostu odpocząć, przez place zabaw, na których najmłodsi turyści mogą się wyszaleć, aż po tor przeszkód, który sprawi wielką frajdę nawet starszym pociechom. Do tego trzeba dodać jeszcze park linowy z trasami o różnym stopniu trudności, odpowiednimi zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, którzy chcą zaznać odrobiny adrenaliny. To właśnie dlatego Park Miejski im. Rotmistrza Witolda Pileckiego w Krośnie jest obecnie jednym z najchętniej odwiedzanych terenów rekreacyjnych w tym malowniczym mieście, szczególnie że znajduje się w bliskiej odległości od większości atrakcji, w związku z czym po ich zobaczeniu można się do niego dostać w zaledwie kilkanaście minut, aby usiąść na jednej z ławek i napawając się pięknym krajobrazem odetchnąć od zgiełku miasta.

Nie tylko Krosno obfituje w różnego rodzaju atrakcje, ale również jego okolica! Jedną z nich jest Zamek Kamieniec, który znajduje się w miejscowości Odrzykoń, w odległości nieco ponad 8 kilometrów na północ od centrum Krosna. Chodzi tutaj bowiem o niezwykle malownicze ruiny średniowiecznej warowni, które są uznawane za jeden z najważniejszych zabytków tej części Podkarpacia! Historia tej twierdzy sięga już XIV wieku, kiedy to na strategicznie usytuowanej skale powstała pierwsza fortyfikacja, której zadaniem było wówczas zapewnienie bezpieczeństwa biegnącemu tuż obok niej szlakowi handlowemu. Przez kolejne stulecia zamek ten wielokrotnie rozbudowywano, przebudowywano i wzmacniano, a jego mury były świadkiem niezliczonych bitew i oblężeń, które na trwałe wpisały go w historię Polski. Nie każdy zdaje sobie jednak sprawę, że Zamek Kamieniec zasłynął z zupełnie innego powodu, mianowicie zainspirował Aleksandra Fredrę do napisania jednej z najsłynniejszych polskich komedii wszech czasów, czyli „Zemsty”! Fredro natrafił bowiem w dokumentach na spór Jana Skotnickiego z Piotrem Firlejem z początku XVII wieku, w ramach którego dwaj właściciele pokłócili się o mur dzielący zamek. To właśnie ta historia stała się bezpośrednią inspiracją dla fabuły tego nieśmiertelnego dzieła! Niestety, przez liczne wojny i pożary, ruiny zamku nie zachowały się w najlepszym stanie. Mimo to, podczas wizyty w Krośnie nie można go przeoczyć, ponieważ warownię można zwiedzić, a w jej części funkcjonuje niewielkie muzeum, w którym można zobaczyć między innymi izbę tortur oraz mnóstwo ciekawych artefaktów, które związane są tym regionem. Wycieczka do niej będzie więc świetną atrakcją, tym bardziej że z jej murów można obserwować piękne widoki, w tym panoramę Beskidu Niskiego, dolinę rzeki Wisłok i okoliczne wsie rozsiane po łagodnych, podkarpackich wzgórzach!

Kawałek dalej, bo w odległości niecałych 10 kilometrów na północ od Krosna, znajduje się kolejna atrakcja, której nie można pominąć podczas spędzania wczasów w tej części Podkarpacia, mianowicie rezerwat przyrody Prządki! Jest to bowiem jeden z najpopularniejszych, a przy tym najpiękniejszych rezerwatów w całych Karpatach, który słynie z niezwykle malowniczych ostańców, czyli skał powstałych w wyniku procesów wietrzenia i erozji! Najwyższe z nich osiągają nawet kilkadziesiąt metrów wysokości, a ich nieregularne kształty często przypominają postacie ludzkie, zwierzęta i przedmioty, co od setek lat rodzi liczne legendy oraz opowieści. I nazwa tego rezerwatu nawiązuje właśnie do jednej z tych legend, ponieważ wedle miejscowych wierzeń, skały te są skamieniałymi prządkami, czyli kobietami przędącymi wełnę, które zostały zamienione w kamień za to, że pracowały w niedzielę zamiast odpoczywać i się modlić. To z racji tego na jego terenie wiele skał ma swoje nazwy, nadane im przez kolejne pokolenia ze względu na charakterystyczne kształty, takie jak Prządka-Matka, Prządka-Baba czy Herszt, co dodatkowo podkreśla ich unikalny charakter. Aby je zobaczyć, trzeba przemierzyć kilkuset metrowy szlak, który jest dobrze oznakowany i utrzymany, przez co jest odpowiedni dla turystów w każdym wieku, poczynając od dzieci, aż po seniorów. Trasa ta wiedzie przez malowniczy las, a kolejne skały odsłaniają się stopniowo przed wędrowcem, za każdym zakrętem oferując nowy, zaskakujący widok. To wszystko powoduje, że wizyta w rezerwacie przyrody Prządki będzie wspaniałą odskocznią od zwiedzania zabytków, zwłaszcza że cały jego teren wypełnia piękna zieleń, pośród której można z powodzeniem odetchnąć od zgiełku miasta!

Tak jak historia Tarnobrzega nierozerwalnie wiąże się z siarką, tak historia Krosna nierozerwanie wiąże się z ropą naftową. Przełomem był tu bowiem XIX wiek, w którym w pobliskiej miejscowości Bóbrka uruchomiono pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej. Świadectwem tych wydarzeń jest Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, które znajduje się właśnie w tym malutkim miasteczku, w odległości około 10 kilometrów na południe od centrum Krosna. Warto więc wybrać się w to miejsce, aby lepiej zrozumieć dzieje tego malowniczego miasta, tym bardziej że jest to atrakcja wyjątkowa nie tylko w skali całej Polski, ale nawet całego globu! Muzeum to działa bowiem na terenie najstarszej na świecie, wciąż czynnej kopalni ropy naftowej, która została uruchomiona w 1854 roku przez Ignacego Łukasiewicza, Tytusa Trzecieskiego oraz Karola Klobassę. Placówka ta zajmuje rozległy teren kopalni, przez który prowadzi oznakowana trasa spacerowa o długości kilku kilometrów. Wzdłuż niej rozmieszczone są kolejne stanowiska ekspozycyjne, które obejmują urządzenia wiertnicze, pompy, kiwony, zbiorniki i inne maszyny związane z wydobyciem i przetwórstwem ropy naftowej, poczynając od tych historycznych, aż po te nowoczesne. Część z tych urządzeń jest oryginalnych i pochodzi jeszcze z XIX wieku, co czyni je prawdziwymi zabytkami techniki o nieocenionej wartości historycznej. Szczególne wrażenie robi widok kiwonów, czyli charakterystycznych urządzeń pompujących, które kołyszą się w górę i w dół, wydobywając ropę z głębin ziemi dokładnie tak samo jak przed wiekami. Dodatkowo, część szybów naftowych na terenie placówki tej jest wciąż czynna, przez co Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Bóbrce jest jedynym miejscem na świecie, gdzie można na własne oczy zobaczyć działającą kopalnię ropy naftowej opartą na technologiach z połowy XIX wieku! Nic więc dziwnego, że jest to jedna z największych atrakcji zarówno w Krośnie, jak i okolicy, tym bardziej że bilet wstępu do niej nie kosztuje wiele!

Obok Krosna czeka jeszcze jedna bardzo ciekawa atrakcja, której nie można pominąć podczas wizyty w tym malowniczym mieście, mianowicie Muzeum Marii Konopnickiej, które znajduje się w Żarnowcu, w odległości niecałych 10 kilometrów na zachód od centrum Krosna. Chodzi tutaj bowiem o placówkę upamiętniającą jedną z najważniejszych polskich pisarek i poetek, której twórczość wychowała całe pokolenia Polaków i która do dziś pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci w historii polskiej literatury! Muzeum to funkcjonuje w dworku, który Maria Konopnicka otrzymała w 1903 roku jako dar narodowy od społeczeństwa polskiego w dowód uznania za jej nieoceniony wkład w kulturę i literaturę narodową oraz za niezłomną postawę w obronie polskości w czasach zaborów. To właśnie tu poetka spędziła ostatnie lata swojego życia, pisała, tworzyła i przyjmowała gości, przez co możliwość zwiedzenia tego miejsca to gratka dla wszystkich miłośników kultury, tym bardziej że można w nim zobaczyć oryginalne meble, pamiątki osobiste, rękopisy, listy oraz pierwsze wydania utworów Konopnickiej. Cała ekspozycja muzeum uzupełniona jest wieloma fotografiami i dokumentami, które przybliżają nie tylko twórczość, ale i życie prywatne pisarki, w tym jej podróże, przyjaźnie zaangażowanie społeczne i polityczne oraz głęboką wrażliwość na los pokrzywdzonych przez historię ludzi. Do tego trzeba dodać jeszcze otoczenie dworku, które jest równie piękne, jak jego wnętrze, ponieważ wokół niego rozpościera się pełen zieleni, zabytkowy park z wiekowymi drzewami, które tworzą w tym miejscu swoistą oazę spokoju. W trakcie spędzania urlopu w Krośnie warto więc odwiedzić to muzeum, zwłaszcza że wiosną i latem są tu organizowane plenerowe spotkania literackie, recytacje i inne wydarzenia kulturalne, które przywracają tej placówce dawny charakter ośrodka życia intelektualnego i artystycznego!

Bibliografia:
https://www.krosno.pl/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Krosno